Zapalenie ucha u psa: przyczyny, objawy i leczenie

Przyczyny zapalenia ucha u psów: co warto wiedzieć?

Infekcje uszu rzadko kiedy są problemem pierwotnym. Najczęściej stanowią konsekwencję innych schorzeń lub czynników, które zaburzają naturalną barierę ochronną kanału słuchowego. Zidentyfikowanie głównego winowajcy jest kluczowe dla skutecznego leczenia i uniknięcia nawrotów. Wśród najczęstszych czynników predysponujących znajdują się zarówno kwestie zdrowotne, jak i anatomiczne czy środowiskowe, które tworzą idealne warunki do rozwoju patogenów.

Podstawowe zapalenie ucha u psa przyczyny dzieli się na kilka kategorii. Najważniejszą z nich są alergie – zarówno pokarmowe, jak i wziewne (atopia). Powodują one ogólnoustrojowy stan zapalny, który obejmuje również skórę wewnątrz uszu. Inne częste powody to pasożyty, takie jak świerzbowiec uszny, obecność ciał obcych (np. kłosy traw), a także nadmierna wilgoć w kanale słuchowym, sprzyjająca namnażaniu się bakterii i drożdżaków. Predyspozycje rasowe, związane z budową ucha (długie, wiszące małżowiny u cocker spanieli czy bassetów), również odgrywają istotną rolę, ograniczając wentylację kanału słuchowego.

Objawy zapalenia ucha u psa: na co zwrócić uwagę?

Symptomy infekcji ucha mogą być bardzo zróżnicowane, od subtelnych zmian w zachowaniu psa po wyraźne i alarmujące sygnały. Czworonóg nie jest w stanie powiedzieć nam o swoim bólu, dlatego czujna obserwacja jest podstawą wczesnego wykrycia problemu. Im szybciej zauważymy niepokojące sygnały, tym szybciej będzie można wdrożyć leczenie i ulżyć psu w cierpieniu. Każda zmiana w wyglądzie ucha lub zachowaniu psa powinna skłonić do dokładniejszej inspekcji.

Typowe zapalenie ucha u psa objawy to przede wszystkim intensywne drapanie się po uszach, trzepanie głową oraz pocieranie głową o meble lub dywan. Właściciel może zauważyć zaczerwienienie i obrzęk małżowiny usznej, a także nieprzyjemny zapach wydobywający się z kanału słuchowego. Często pojawia się również wydzielina – może być ona ropna, woskowa lub ciemnobrązowa. W zaawansowanych stadiach pies może okazywać bolesność przy próbie dotyku okolicy ucha, przechylać głowę na jedną stronę, a nawet stracić apetyt i stać się apatyczny.

Diagnostyka zapalenia ucha: jak lekarz weterynarii stawia diagnozę?

Postawienie trafnej diagnozy jest fundamentem skutecznej terapii. Leczenie „w ciemno” może nie tylko nie przynieść poprawy, ale wręcz zaszkodzić, prowadząc do rozwoju lekooporności patogenów lub przeoczenia głębszej przyczyny problemu. Dlatego wizyta w gabinecie weterynaryjnym jest niezbędna. Lekarz przeprowadzi szereg badań, które pozwolą precyzyjnie określić rodzaj infekcji oraz czynnik, który ją wywołał, co umożliwi dobranie celowanego leczenia.

Badanie otoskopowe i cytologiczne

Podstawowym narzędziem diagnostycznym jest otoskop, który pozwala lekarzowi zajrzeć w głąb kanału słuchowego i ocenić jego stan oraz stan błony bębenkowej. To badanie pozwala również na wykrycie ewentualnych ciał obcych. Następnym krokiem jest pobranie wymazu z ucha w celu wykonania badania cytologicznego. Pod mikroskopem lekarz jest w stanie zidentyfikować rodzaj patogenów – czy są to bakterie (ziarenkowce, pałeczki), czy drożdżaki (najczęściej Malassezia pachydermatis). W przypadku nawracających lub skomplikowanych infekcji może być konieczne wykonanie posiewu z antybiogramem, aby dobrać najskuteczniejszy antybiotyk.

Leczenie zapalenia ucha u psa: metody farmakologiczne i domowe

Terapia zapalenia ucha musi być kompleksowa i zawsze prowadzona pod nadzorem lekarza weterynarii. Obejmuje ona zarówno leczenie farmakologiczne, ukierunkowane na zwalczenie konkretnych patogenów, jak i odpowiednią pielęgnację, która wspomaga proces zdrowienia. Samodzielne podawanie leków „na własną rękę” jest niebezpieczne i może prowadzić do poważnych komplikacji, w tym uszkodzenia słuchu. Kluczem do sukcesu jest ścisłe przestrzeganie zaleceń specjalisty.

Leczenie farmakologiczne opiera się na stosowaniu specjalistycznych kropli do uszu, które zawierają antybiotyki, leki przeciwgrzybicze oraz substancje przeciwzapalne i przeciwbólowe. Jeśli chodzi o zapalenie ucha u psa leczenie domowe, pełni ono rolę wspomagającą. Może obejmować delikatne oczyszczanie zewnętrznej części małżowiny usznej z nadmiaru wydzieliny, jednak samo czyszczenie uszu psa przy zapaleniu wewnątrz kanału słuchowego powinno odbywać się wyłącznie przy użyciu preparatów zaleconych przez weterynarza i zgodnie z jego instrukcją, aby nie uszkodzić delikatnych struktur ucha. W przypadku alergii pokarmowych kluczowe jest wprowadzenie diety eliminacyjnej.

Profilaktyka zapalenia ucha u psów: jak zapobiegać nawrotom?

Zapobieganie jest zawsze lepsze niż leczenie, zwłaszcza w przypadku zapalenia ucha, które ma tendencję do nawrotów. Systematyczna i prawidłowa pielęgnacja, połączona z regularną obserwacją, może znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia infekcji. Działania profilaktyczne są szczególnie ważne u psów z predyspozycjami rasowymi oraz u tych, u których zdiagnozowano alergie. Wprowadzenie kilku prostych nawyków do codziennej rutyny może oszczędzić psu bólu, a właścicielowi stresu i wydatków.

Kluczowe elementy profilaktyki to:

• Regularna kontrola uszu: Przynajmniej raz w tygodniu należy zaglądać do uszu psa, sprawdzając ich zapach i wygląd. Każde zaczerwienienie czy nadmiar woskowiny to sygnał do działania.
• Prawidłowa higiena: Używanie specjalistycznych płynów do czyszczenia uszu (zgodnie z zaleceniami weterynarza) pomaga utrzymać prawidłowe środowisko w kanale słuchowym. Nigdy nie należy używać patyczków kosmetycznych.
• Osuszanie uszu po kąpieli: Po każdej kąpieli lub pływaniu należy delikatnie osuszyć wnętrze małżowin usznych, aby zapobiec gromadzeniu się wilgoci.
• Zarządzanie alergiami: U psów z alergią kluczowe jest przestrzeganie diety lub unikanie alergenów środowiskowych, co minimalizuje ryzyko stanów zapalnych skóry, w tym uszu.

Często zadawane pytania (FAQ)