Kocia białaczka (FeLV): objawy, diagnoza i leczenie

Co to jest kocia białaczka (FeLV) i jak się nią zarażają koty?

Wirus białaczki kotów (FeLV) to retrowirus, który atakuje komórki układu odpornościowego i krwiotwórczego, prowadząc do immunosupresji, czyli znacznego osłabienia odporności. To sprawia, że organizm kota staje się podatny na wtórne infekcje bakteryjne, wirusowe czy grzybicze, które dla zdrowego zwierzęcia nie stanowiłyby zagrożenia. Wirus może również bezpośrednio prowadzić do rozwoju nowotworów, takich jak chłoniaki, oraz ciężkiej anemii.

Głównym źródłem zakażenia jest ślina chorego kota. Wirus przenosi się poprzez bliski, codzienny kontakt – wzajemne mycie się, korzystanie ze wspólnych misek na jedzenie i wodę, a także przez ugryzienia. Wysoka jest również kocia białaczka zaraźliwość wertykalna, czyli przeniesienie wirusa z matki na kocięta w trakcie ciąży lub laktacji. Zagrożone są przede wszystkim koty wychodzące, mające kontakt z osobnikami o nieznanym statusie zdrowotnym, oraz koty żyjące w dużych skupiskach.

Objawy kociej białaczki: na co zwrócić uwagę?

Symptomy zakażenia wirusem FeLV są często niespecyficzne i mogą rozwijać się powoli, nawet przez kilka lat od momentu zakażenia. Właściciel może początkowo nie zauważyć niczego niepokojącego. Z czasem, w miarę postępującego osłabienia organizmu, pojawiają się bardziej wyraźne sygnały. Dlatego tak ważna jest baczna obserwacja zwierzęcia i reagowanie na wszelkie zmiany w jego zachowaniu czy wyglądzie.

Do najczęstszych objawów klinicznych należą: postępująca utrata wagi, apatia i brak apetytu, bladość dziąseł i błon śluzowych (świadcząca o anemii), gorączka oraz powiększone węzły chłonne. Wtórne infekcje mogą manifestować się przewlekłymi problemami z układem oddechowym, stanami zapalnymi jamy ustnej i dziąseł, a także trudno gojącymi się ranami. Te zróżnicowane objawy kociej białaczki wynikają bezpośrednio z upośledzenia funkcji układu odpornościowego.

Fazy choroby i ich symptomy

Choroba może przebiegać w różnych formach. W fazie początkowej zakażenia objawy mogą być łagodne i przemijające. U niektórych kotów z silnym układem odpornościowym dochodzi do eliminacji wirusa. U innych rozwija się zakażenie przetrwałe, które prowadzi do stopniowego pogarszania się stanu zdrowia. W zaawansowanym stadium mogą pojawić się objawy neurologiczne, problemy z rozrodem oraz nowotwory, najczęściej chłoniak.

Diagnozowanie FeLV: testy i badania

Rozpoznanie zakażenia wirusem FeLV opiera się na specjalistycznych testach laboratoryjnych. Podstawowym i najczęściej stosowanym narzędziem są szybkie testy płytkowe (ELISA), które wykrywają antygeny wirusa we krwi. Testy te są bardzo czułe i pozwalają na wstępne potwierdzenie lub wykluczenie choroby już podczas wizyty w gabinecie weterynaryjnym. Zazwyczaj wykonuje się je w pakiecie z testem na wirusa niedoboru immunologicznego kotów (FIV).

W przypadku dodatniego wyniku testu ELISA, zaleca się jego weryfikację za pomocą bardziej specyficznych metod, takich jak test PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy), który wykrywa materiał genetyczny wirusa. Badanie to pozwala odróżnić zakażenie przetrwałe od przejściowego. Każdy kot przed wprowadzeniem do nowego domu, a zwłaszcza do grupy innych kotów, powinien zostać przebadany w kierunku FeLV. Regularne testowanie kotów wychodzących jest również kluczowym elementem profilaktyki.

Leczenie i opieka nad kotem z FeLV

Obecnie nie istnieje skuteczne lekarstwo, które pozwoliłoby na całkowitą eliminację wirusa FeLV z organizmu kota. Terapia koncentruje się na leczeniu objawowym i wspierającym, mającym na celu poprawę jakości i wydłużenie życia zwierzęcia. Kluczowe jest zapewnienie kotu jak najlepszych warunków, minimalizowanie stresu oraz dbałość o zbilansowaną dietę, która wzmocni jego osłabiony organizm.

Główne cele, jakie stawia sobie leczenie FeLV u kota, to kontrola wtórnych infekcji za pomocą antybiotyków lub leków przeciwgrzybiczych, łagodzenie objawów anemii oraz leczenie ewentualnych nowotworów (np. za pomocą chemioterapii). W niektórych przypadkach stosuje się leki immunomodulujące lub przeciwwirusowe, jednak ich skuteczność jest zmienna. Kot z FeLV musi być bezwzględnie trzymany w domu, aby chronić go przed patogenami z zewnątrz i zapobiegać dalszemu rozprzestrzenianiu wirusa.

Profilaktyka FeLV: szczepienia i zapobieganie

Najskuteczniejszą metodą walki z kocią białaczką jest zapobieganie. Podstawą jest unikanie kontaktu z kotami o nieznanym statusie serologicznym. Każdy nowy kot przyjmowany do domu, w którym przebywają już inne zwierzęta, powinien przejść kwarantannę i zostać przetestowany w kierunku FeLV. Koty z dodatnim wynikiem powinny być izolowane od zdrowych osobników, aby przerwać łańcuch zakażeń.

Dostępne jest również szczepienie przeciwko kociej białaczce, które znacząco zmniejsza ryzyko rozwoju choroby po kontakcie z wirusem. Szczepionka jest zalecana przede wszystkim dla kotów wychodzących oraz żyjących w dużych grupach. Należy pamiętać, że przed podaniem pierwszej dawki szczepionki kot musi zostać przebadany, aby upewnić się, że nie jest już nosicielem wirusa. Szczepienie kota, który jest już zakażony, jest bezcelowe. Decyzję o konieczności i schemacie szczepień zawsze podejmuje lekarz weterynarii po ocenie indywidualnego ryzyka.

Często zadawane pytania (FAQ)